\  E-edukacja \  0 komentarzy

Webometrics – ranking dla uczelni doceniających „digital”

Jak być może wszystkim wiadomo, powszechnie stosowanym miernikiem prestiżu, jakości i pozycji szkół wyższych na świecie są rankingi i akredytacje. Skupmy się na rankingach – mamy ich wiele – dla wielowydziałowych uniwersytetów i szeroko profilowanych uczelni badawczych – mamy choćby tzw. Ranking Szanghajski (notabene szkoła biznesu tego uniwersytetu – Jaio Tong to ważny partner Akademii Leona Koźmińskiego), QS Ranking czy Times Higher Education ranking. Dla szkół ekonomicznych lingua franca pozycji światowej są rankingi Financial Times, z kolei na polskim rynku absolutnie najważniejszą pozycję zajmuje ranking „Perspektyw”. W tym wpisie chciałem jednak zwrócić uwagę na inny, dość ważny z punktu widzenia sfery „digital” i całego procesu transformacji cyfrowej szkół wyższych rankingu światowego – Webometrics.

Czym jest Webometrics? Webometrics Ranking (inaczej Ranking Web) to ranking przygotowywany przez CSIC (Hiszpańską Krajową Radę Badawczą), czyli jedną z najważniejszych i najbardziej znanych europejskich instytucji w dziedzinie badań i rozwoju. Ranking ten obejmuje ponad 24 000 instytucje szkolnictwa wyższego na całym świecie, a głównym celem przyświecającym stworzeniu tego rankingu jest promowanie tzw. Open Access, czyli otwartego dostępu do publikacji naukowych, dzięki czemu wyniki badań mogą dotrzeć do znacznie większego grona odbiorców niż obecnie. (Obecnie dostęp ten jest mocno ograniczony poprzez funkcjonowanie globalnych graczy biznesowych na rynku czasopism naukowych – regulujących rynek i sowicie zarabiających na wiedzy innych i jej selektywnej dystrybucji).

Webometrics nie jest jednak poświęcony tylko i wyłącznie prezentacji on-line badań  naukowych – opiera się również na innych wskaźnikach, które odzwierciedlają jakość uczelni na poziomie globalnym w kontekście jej obecności on-line. Ale co to konkretnie oznacza?

Nazwa rankingu może być nieco myląca, ponieważ Webometrics ranking nie jest wcale konkursem na najlepszą stronę internetową uczelni, gdzie szkoły konkurują między sobą na płaszczyźnie designu (choć tutaj też można pokusić się o „rankingi”). Wszystkie brane pod uwagę wskaźniki Webometrics dotyczą treści publikowanych na stronie danej szkoły wyższej, a szczególnie jej struktury, jakości i ilości, a także jakości w sensie technologicznym (metatagi, jasna struktura, etc.). Powodem dla którego powstał Webometrics jest uznanie, że w świecie akademickim, prawdziwe jest twierdzenie, że pozycja jaką zajmujesz on-line realnie odzwierciedla wpływ szkoły wyższej na rzeczywistość. Choć to dość dyskusyjna teza, autorzy rankingu ujmują ją w następujących słowach:

the Web is key for the future of all the university missions, as it is already the most important scholarly communication tool, the future channel for the off-campus distance learning, the open forum for the community engagement and the universal showcase for attracting talent, funding and resources”

Pozostaje zatem zapytać w oparciu o jakie wskaźniki powstaje Webometrics? W edycji styczeń 2017 następujące wskaźniki z odpowiednio przypisanymi wagami zostały wzięte pod uwagę:

  • Obecność online (presence) 10% – liczba stron/podstron (rozmiar głównej domeny uczelni), uwzględnia także wszystkie subdomeny oraz wszystkie rodzaje plików, jak np. dokumenty w pdf (mierzona tak naprawdę oceną strony przez algorytmy Google’a),
  • widoczność (visibility) 50% – strony zewnętrzne, linkujące do treści zawartych w ramach domen lub subdomen uczelni, (mierzona narzędziami online do analizy jak wiele stron do nas „linkuje”, a więc uznaje nas za stronę wartościową),
  • transparentność, otwartość (transparency/ openness) 10% – liczba cytowań najważniejszych autorów (mierzona dzięki Google Scholar),
  • doskonałość naukowa (excellence) 30% – liczba publikacji afiliowana przy danej szkole wyższej, znajdująca się wśród 10% najczęściej cytowanych prac z 26 dziedzin naukowych. (mierzona z wykorzystaniem platformy Scimago)

Pozwolę sobie od razu na komentarz – ranking ten jak widać oparty jest nie tylko o pewne oryginalne miary ale co ważne o pewne proxy – a więc miary pośredniczące – globalne narzędzia, które jak widać wyznaczają „reguły gry” kolejnych narzędzi. Mówiąc inaczej – chcąc budować pozycję szkoły wyższej w światowej nauce poprzez ranking Webometrics, konieczne jest granie wg reguł gry takich graczy jak: Google (w tym Google Scholar) i Elsevier (Scopus) i narzędzi takich jak: Majestic.com, Scimago. Ranking ten powstaje de facto w oparciu o dwa założenia:

– jedno już wskazane – pozycja szkoły globalnie musi być też odzwierciedlona w jej pozycji online,

– drugie –pozycja online jest determinowana przez wartość źródeł, jakość materiałów udostępnionych on-line, ale też w ogromnym stopniu przez dostosowanie się do algorytmów i reguł największych graczy technologicznych.

Wróćmy do meritum. Ranking jest dostępny w wersji globalnej, w której zaprezentowane są pozycje wszystkich uczelni wziętych pod uwagę w badaniu, i tak np. w pierwszej 50. w edycji styczeń 2017 znalazły się szkoły wyższe ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Szwajcarii i Japonii, z czego znaczną większość stanowią uczelnie amerykańskie z Harvard University na pierwszym miejscu. Wyniki są zaprezentowane również z podziałem dla każdego regionu (jak np. BRICS, Unia Europejska) i kraju.Poniżej przykład wyników z Polski.

webometrics_PL

W odniesieniu do ponad 24 000 przebadanych instytucji edukacyjnych na całym świecie, fakt, że pierwsza szkoła wyższa z Polski zajmuje 349 miejsce w rankingu globalnym (Uniwersytet Warszawski), może napawać dumą, jednocześnie, wynik ten mobilizuje do refleksji nad obecnością w Internecie polskich uczelni oraz jakością publikowanych treści.

Uwzględnianie rankingu Webometrics w budowaniu międzynarodowej pozycji szkoły wyższej wydaje się w obecnych czasach bardzo ważne. Webometrics i jego ogromne znaczenie w popularyzacji wiedzy wychodzącej z danego uniwersytetu to również świetny argument dla digital marketerów szkół wyższych. To właśnie taki ranking zachęca do tego by:

– władze szkoły wyższej zdefiniowały strategię obecności on-line, zarówno instytucji, ale też naukowców,

– cały ekosystem e-marketingowy szkoły wyższej był profesjonalnie zarządzany,

– niezwykle istotnie potraktować kwestię repozytoriów danych (artykułów, książek) na uczelniach,

– docenić rolę wirtualnej przestrzeni w budowaniu pozycji szkoły na każdym polu – nauki, rekrutacji, współpracy ze studentem w trakcie studiów, promocji marki szkoły, etc.

– zachęcić pracowników naukowych do kreowania swojej pozycji on-line (profile w Google Scholar, Research Gate, Wikipedia, Academia, własne strony etc.).

Na koniec posłużmy się cytatem ze strony Webometrics opisującym czemu tak naprawdę służy ten ranking:

We intend to motivate both institutions and scholars to have a web presence that reflect accurately their activities. If the web performance of an institution is below the expected position according to their academic excellence, university authorities should reconsider their web policy, promoting substantial increases of the volume and quality of their electronic publications.

Wydaje się, że „każda pliszka swój ogon chwali” – ot włodarze rankingu podkreślają, że to co robią jest bardzo ważne i argumentują, że każdy powinien się dostosowywać do ich wskazań. Ma to jednak głęboki sens. Zarówno wspieranie idei Open Access – udostępniania publikacji naukowych jak najszerszemu odbiorcy, jak i szeroko rozumiane wykorzystanie sfery wirtualnej w prezentacji działań szkoły wyższej wydają się być bardzo ważnymi aspektami współczesnego funkcjonowania szkół wyższych i naukowców. Aspektami nie wydumanym, kreującym nową modę czy zwyczaj, ale odpowiadającym na potrzeby i oczekiwania współczesnego odbiorcy – innego naukowca, studenta, przedsiębiorcy etc., dla którego łatwy dostęp do wiedzy, informacji on-line to absolutna podstawa.

 

Źródła:

http://www.webometrics.info/en/Europe/Poland

http://www.webometrics.info/en/world

http://www.webometrics.info/en/About_Us

http://www.webometrics.info/en/node/178

http://www.webometrics.info/en/Objetives

http://www.webometrics.info/en/node/36

http://www.webometrics.info/en/Methodology

https://pl.wikipedia.org/wiki/Webometryczny_ranking_uniwersytet%C3%B3w_%C5%9Bwiata

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *